El trabajador Gladiador
Fai uns meses, vía Brétemas, lembrei un dos meus sociólogos favoritos: Richard Sennett. Este bó home ven de publicar un libro que sintetiza o pensamento deste autor que ten unha longa traxectoria no pensamento social e que fixo pouco menos que unha arqueoloxía das implicacións sociais (e laboráis) do “novo capitalismo”, entendendo como tal o capitalismo de consumo.
Tiña e teño moitas ganas de falar deste libro desde diferentes perspectivas, tendo en conta que xa liquidei o libro de Rafa Feito e que o de Sennett abre unha morea de inquietudes, preguntas e cuestións de diferente calibre, pero en todo momento vencelladas ao análise do contexto ou marco cultural que rodea (e en algúns casos lexitima) ao “novo capitalismo”.
Foi, nembargantes (porén, que diría a nova lei), un feito do meu entorno laboral o que me motiva a escreber e a pensar en Sennett. Hoxe, un compañeiro (Técnico) recibe a información de que este será o seu último dia na empresa. Posiblemente sexa un dos mellores técnicos da empresa, con experiencia, con aspectos diferenciais (inglish) e con chispa, pero considérase que esta institución precisa gladiadores (sic) que saiban afrontar todo o que lle boten (dende propia institución ou dende o mercado), pese a que latentes está o feito da falta de docilidade ou mansedumbre desta persoa concreta.
Sennett fala e analiza as traxectorias vitais e laborais, e decodifica os cambios que, da man da flexibilidade, se introducen no capitalismo informacional. Falamos de traxectorias profesionais en permanente redefinición, onde a capacidade de adaptación é unha skill moi prezada. Máis nesta empresa (que ten pouco, todo hai que dicilo, de “informacional”… máis bem semella a xaula de ferro de Weber) a principal característica buscada nun Técnico, persoa que debe ser culta, intelixente, brillante…, é a docilidade, a capacidade de dicer que chove, cando lle mexan enriba.
¿Cómo pode perviver unha mentalidade caciquil e servilista nunha empresa de servizos, de alto valor engadido, en pleno século XXI? ¡¡cómo boto en falta a ética hacker aplicada na empresa!! Como boto en falta os tempos nos que cuestionar aos xefes era un arriscado exercizo, pero un exercizo posíbel que podía desencadear cambios reais en procesos, métodos ou filosofías.
