Contos de estrelas e limons

Nunhas semás o Iphone chegará por fín de forma oficial ao mercado do estado. Obviaremos a chegada prematura, os Iphones 1.0 liberados e funcionando… porque non creo que sexa eu o único con xente no meu entorno con un trebello destes. Obviaremos o cambio no modelo de interacción, a revolución do que aspira a ser o primeiro dispositivo converxente… e imos miralo un pouco máis como unha relación entre marcas.

Telefónica, logo de moitas especulacións, levou o gato ao auga. Alierta meteu un dos seus goles estratéxicos, porque non nos enganemos, se Vodafone chega a comercializar o Iphone… meu deus, teríamos un cambio realmente importante no mercado da telefonía móvil.

O caso é que esta unión (Apple - Telefónica) é unha unión un tanto peculiar. Ambos comparten un atributo de imaxe: o liderazgo… pero a partir de ahí a historia e a vivencia de ambas marcas é completamente diferente. Apple é innovación, Early Adopters, cambio, fiabilidade, xuventude… nunha clase fai unhas semáns, facíamos un proxectivo sobre esta marca, e os rapaces atopában en Apple a un rapaz de uns 27 anos, cun traballo vencellado á xente, que conduce un Mini Cooper, que disfruta da noite e do tempo, que ten inquietudes culturais de todo tipo… emmm ¿E telefónica? ¿mirádela aquí?

O certo é que Telefónica sempre estivo vencellada, dun xeito máis ou menos evidente, á historia de Microsoft. Foi un monopolio, con estructura de ministerio, tenta constantemente atrapar o termo de fiabilidade… pero o caso é que só pode unirse a marcas como apple para tentar atrapar a Innovación.

Agora bem… conseguirao?

Onte fun ao meu primeiro meeting da Fundación Bankinter, un sitio cheo de xentes intelixentes, sobre todo os dous ponentes. Facía tempo que non escoitaba a xente brillante falar de dous temas tan peliagudos como son o envellecemento da poboación e a migración.

O resumo executivo da publicación e a propia publicación están na web, así como as conferencias de onte. Eu fiquei preocupado polo impacto da transición demográfica e o seu mix co fenómeno migratorio. A meirande parte dos asistentes mostrabase un pouco aliviados ao comprobar cómo o impacto da inmigración e das súas primeiras xeracións será fundamental para o mantemento do estado de benestar (ou o que queda del) no estado.

Agora bem, o caso de Galiza é complicado. Cunha tasa de natalidade baixísima e cunha poboación envellecida os escenarios a 10 ou 20 anos son desoladores. Se a isto se suma a escasa recepción de inmigración e, sobre todo, a alta emigración dunha xeración cercana ao baby boom… ai, ai, ai.

Escenarios para meditar, sobre todo os de arriba, máis creo que este non é un tema de interese social, cando menos polo de agora. Grñf.

Onte, na casa de américa (un edificio tan fermoso como pouco usábel) presentaron un libro deses patrocinados que traen (normalmente) moito fume detrás. Na presentación sorprende mirar moita corbata e traxe nun suposto escenario de e para xornalistas. Da presentación trouxen dous exemplares e un par de boas ideas de Juan Varela:

- “Qué hacemos? Da gana de incendiarlo todo…” (Reflexión ante o que debe ser e o que é o xornalismo na era de internet, que non en Internet).

- As redaccións son mounstruos que aniquilan o xénio individual, a creatividade… (Isto é extensíbel a moito outros traballos que supostamente deben ser “creativos” ¿non sí?)

- A medición de audiencias, a investigación de mercado non serve neste contexto, non pode axudar e non axuda ao xornalismo a redefinir-se. Completamente d’acordo… pero qué podemos facer? Traballar o insight é un bó comezo, analizar o territorio tm… pero coido que falta “algo máis”.

Cales son os escenarios de evolución das redes sociais nos vindeiros anos? Segundo a xente de Forrester Research a cousa pinta tal que así:

We will look back to 2008 and think it archaic and quaint that we had to go to a destination like Facebook or LinkedIn to be social,” says Charlene Li at Forrester Research, a consultancy. Future social networks, she thinks, “will be like air. They will be anywhere and everywhere we need and want them to be.

Eu coido que parte do éxito de Facebook é que, grazas ás aplicacións que tanto bem e tanto atractivo lles xera, consigue quebrar pouco a pouco con eses muros. Bem é certo que é algo unidireccional: podes zugar o contido de Twitter, Flickr ou Delicious, pero non o podes facer á inversa. Non deixa de ser curioso, por outra banda, que as aplicacións da tan citada web2.0 convivan nun entorno no que os muros son percibidos como fundamentais.

Vía Pablo Mancini.

E a política chega aos novos medios… e iso significa que vía Facebook nos acribillan a causas que non nos interesan… que seica hai algúns que empregan twitter, blogs e non sei cantos cacharriños máis… o fetichismo da tecnoloxía, non cabe dúbida. O caso é que vía Juan Varela chego a un vídeo que está facendo as delicias da rede e con razón: ben editado, con un moi bó argumento… con unha morea de pezas do noso imaxinario cotián (Hebie e Scarlett, por poñer dúas das miñas)… e tan simple como pegadizo. Escoitao, fai o favor, como simple exercizo de curiosidade ociosa (se non o fixeches xa). Cabe sinalar que este é, polo de agora, o video viral do mes con maior impacto, superando con moito á Flashmob da estación Grand Central.

Hoxe, neste caso no blog do tamén mediático Maxim Huerta, chego á proposta dos amigos dos socialistas… digo de Zapatero. Continuando cunha campaña electoral na que todo xira entorno a un líder, deixando ao suposto proxecto, deixando ao partido nun segundo plano. Non sei, nin podo votar a Obama, nin podo votar a ZP (por motivos moi diferentes)… polo que a min isto nin me ven nin me vai. Mais… as comparacións son odiosas:

O de Yoigo non ten nome. Unha compañía que se posiciona co slogan verdad verdadera e como a compañía que non minte aos seus clientes quebra todo o seu posicionamento con duas accións: Por unha banda quebra o seu modelo “fala todo o que queiras cos móbiles da mesma compañía por 0€”. Posicionamento en prezo que estou seguro que arrastrou a moitos dos rapaces que noutras compañías só poden mandar mensaxes. Por outra banda, comeza a cobrar pola portabilidade: Ouch!!! Non prometas o que non podes (queres) dar, este é un moi bó lema vital… pero se entras nun mercado no que a letra pequena e o caos de horarios e tarifas coa promesa de non mentir e facelo todo sinxelo… polo que máis queiras: non faga-lo parvo!!!

Symio entra no mercado con outro posicionamento… e estou certo que como Yoigo terá moito de rompedor e obrigará ás compañías tradicionais a replantexar o seu modelo. O seu posicionamento ven marcado por:

#Apelar á principal característica da telefonía: a comunicación. Deixa de lado os servizos de valor engadido para ofertar voz, sms e mms… pero sen nada máis…

# Eliminar o concepto de contrato vs prepago. Polo que se pode mirar na web a diferenza é só no xeito de pagar: en ningún caso se fala de tarifas diferentes!!

# Liberación de terminais. Non estou moi seguro de como funcionará. Os efectos poden ser dous: por unha banda pode que os usuarios abandonen os operadores tradicionais para pasarse a Symio… ou pode que, como no meu caso, manteñan a sua SIM nun operador convencional e teñan un novo número para Symio…

#O caso é que a aposta por prezo é incríbel. O meu operador tan só me da un ctm/minuto máis barato (polas tardes), pero polsa mañáns… xa non sei se son 40ctms.

¿Qué pasará nos vindeiros meses? Pois que as convencionais terán que respostar. No segmento máis interesante para os que analizamos as prácticas sociais vencelladas á telefonía, os mozos, que pasará? Será o prezo un factor máis importante que o terminal? Ficarán coa trampa do trebello ou irán cara a comunicación?

Por outra banda… cal será o impacto que o “caso Yoigo” terá sobre Symio? Minguará a confianza dos consumidores o feito de que outra pseudo low cost incumpla as espectativas depositada nela?

actualización: Xa son de symio!

Eu non son unha persoa do todo obxectiva para falar de futuros do libro dixital. Paso horas diante dunha pantalla dun ordenador, que na meirande parte dos casos é de 12‘ ou 13‘, non imprimo nada salvo que sexa preciso por algún motivo xustificado e… adoro os libros. Teño moitos, moitísimos… gustame o ritual que rodea á lectura do libro, que vai dende a recomendación, a búsqueda, a compra, escreber o nome no libro (sempre: NAN / lugar e “ocasión”/ estación e ano) leelo tras pasar uns días na “pila” e logo prestalo a todo aquel que pase por casa. En todo caso, levo moito tempo desexando falar do libro dixital pero diferentes motivos fixeronme ir máis despaciño… e aída agardo as valoracións de Calidonia do seu novo trebello.

Eu créolles que un dispositivo por sí mesmo non pode revolucionar / mudar nada. É unha debate tan lónga que nos leva aos inicios da historia da tecnoloxía… e da análise so impacto da tecnoloxía na sociedade. O reproductor do MP3 parte do Walkman, que parte da Radio. O libro dixital terá que loitar contra cinco séculos de socialización en papel e tinta, e conta uns cantos séculos máis de rollos de papel, de pedra esculpida… porque é unha loita ¿non sí? Agora bem… ten do seu lado ao PC e ás horas que empregamos en ler en pantallas dixitais. Ten do seu lado a nativos dixitais, que eu xa non sei si existen ou non, que pasaron máis horas diante do ordenador que da TV, por non falar de libros. Ataque 1º ao concepto de libro dixital.

Nos últimos anos miramos unha chea de inventos que tentaban reproducir / imitar un libro en papel. Por poñer tres exemplos están o Readius (Philiphs), o Sony Reader ou o iLiad. Porén, só creo que o novo Kindle serán quen de ter bazas nunha partida con cartas marcadas. Porqué? Cando se fala de estes trebellos, moitos mencionan as verbas “iPod dos libros” sen decatarse que esa é a clave. Kindle aspira a convertirse no iPod, non nun reproductor máis de mp3. O éxito do iPod (dicíamos fai uns anos) sustentábase en valores como a marca, pero sobre todo en integrar un bó dispositivo con unhas capacidades excelentes, con un software de xestión de música considerado como bom e, por último, cunha ligazón cunha tenda online onde poder adquirir novos contidos multimedia. Neste senso, o iPod foi quen de construír un ecosistema que vai moito máis aló dun simple dispositivo.

Se alguén é quén de reproducir isto no eido dos libros é Amazon. Ten marca: unha das marcas con mais sona e reputación da rede, que sobrevivíu ao .com e a anos de compentencia local. Ten contido e rutina: uns cantos millóns de persoas buscamos e mercamos na súa web libros de todo tipo… e agora ten un dispositivo que, estou certo, terá moitos problemas de usabilidade, pero que pouco a pouco irá depurando. Só Amazon pode compararse a Apple, mal que lle pese a Sony (apple wannabe). Só Amazon está chamada a crear un ecositema que integre software+contido+dispositivo e entón… si poderemos falar a mansalva de libros dixitais.

[Fotografía de svenwerk en Flickr]

O medo é un dos meus poemas favoritos de Manolo Rivas. Lendo a entrevista a Castells no xornal fai uns días (e non fun o único) unha das cousas que máis curiosidade despertou en mín foi o medo que se atribué ao salto xeracional no control dos soportes, dos equipos… do medio. Si, a mín tampouco me gusta o concepto de “nativo dixital”, pero todos coñecemos o que quer dicer.

Eu non podo mirar Channel 4, entre outras cousas porque estou no choio a esas horas… pero chégame por outras vías (Televisión 2.o ) unha participación de Mar Monsoriu (unha das pioneiras en moitas cousas na rede) co galo da presentación dun libro de autoaxuda para pais con fillos máis ou menos na idade do pavo. Internet novamente é algo malo, muy malo… no lo cojas, no lo toques, no escuches, no vayas.

A solución: Control, control e máis control. Medidas un pouco curiosas para os que pasamos todo o día pegado na rede… pero sobre todo o que me chama a atención é a ausencia de “pedagoxía”. As posibilidades son dúas: ou bem se dan por supostas… ou bem se da por suposta a incapacidade dos pais por ensinar aos fillos. Menos mal que nos queda Portugal.

Eu son dos que medrou co País. Tíveno mitificado ata grados insospeitados e hoxe en día non podo negar que sinta algo especial cara esta cabeceira. Coñecín logo a moita xente, moi bós xornalistas que traballaban de distinto xeito neste xornal e isto axudoume a mirar ao País como un producto dun bó traballo, aínda que tamén pouco a pouco fun mirando as outras caras do xornal. Estes días foron días de incertidume. Persoas de distintos entornos amosaron a súa preocupación polo cambio no xornal, un medo a que este xornal se convertese “noutro periódico”. Afrontar o cambio para seguir sendo o mesmo non é tarea doada.

Eu vivo nun barrio pijo e no día a día miro como quenes van diante miña no kiosko levan o ABC, La Razón ou, os menos, El Mundo. Pero hoxe foi diferente. No kiosko do lado da casa, non me deron o País, decateime logo que tan só lles quedaban uns poucos para os clientes especiais. No de máis aló non tiñan ningún. Tiven que ir caminar bastante para poder atopalo. Agora teñoo diante.

Fai non moito traballei bastante para a prensa facendo distinto tipo de estudos de mercado en publicacións (de revistas, coleccionables, suplementos…e xornais). Aprendín moito da prensa, de cómo se mira o cambio e… o deseño nun xornal da importancia do País. Imos logo a seccionar o xornal.

O primeiro que chama a miña atención é a cor. Un dos medos dos lectores de prensa dos xornais tradicionais sempre foi a cor. Existe unha asociación moi forte entre o branco/negro e a seriedade e a rigurosidade. Un xornal vai un paso máis aló da seriedade dos libros. É moi complexo introducir todo o color nun xornal sen que este perda rigurosidade, sen que dé a imaxe dun xornal gratuíto. Isto é especialmente complexo no caso do País, pero coido que acada un resultado increiblemente positivo: a calidade da fotografía e os tons relaxados da cor fan moi agradábel a lectura sen que perda… o aquel do branco e negro.

O cambio de seccións tamén creo que é moi axeitado. Traer a sección de España máis adiante da “opinión”, así como traer Economía logo de España é un cambio moi pertinente. De feito, recordo que nos meus últimos focus sobre prensa, nos que o obxecto de estudo non tiña nada que ver con isto, existía unha demanda por unha reorganización da información.Non en van, o telexornal é o que marca a pauta de consumo de información de todos nos, e neste formato, cando menos ate fai un tempo, a orde era esta. Semella que se lle quere dar un lugar máis lonxano á opinión: primeiro é preciso dispor de toda a información de internacional, estado español e economía, para logo poder ler Opinión e poder valorar con mesura e coñecemento de causa.

Complicado o equilibrio de Vida y Artes, unha macrosección (a única así do xornal, en xeraquía), que agrupa a Cultura, Sucesos, Sociedad, Tendencias, Gente, Deportes, Televisión… un saco de gato, un caixon de sastre que creo que durará pouco. Unha sección con tanto carisma, que non espazo, como Cultura non creo que poida ser embebida nun “Vida y Artes”. Coido que é unha aposta arriscada e que non irá a mais.
Gustame moito o novo xeito de dispor o nome das seccións en cada páxina… o ton azul e o formato dan moita claridade á lectura do xornal.

En fin, estou satisfeito co redeseño do xornal… aínda que coido que ten que coidar cousas que non se poden cubrir con un redeseño, como é a fuxida de profesionais que deron un pulo de calidade e que preferiron novo ar. Queda un escenario moi fermoso na prensa… ¿Quén será o próximo en mover baza? ¿os de balde? ¿agantará Público? ¿Os conservadores seguirán nas mesmas? ¿Fará algo o Mundo?

Semella que a rede camiña cara o audiovisual… unha obviedade da que lle levo escoitando falar a Manolo e Artur, dous periféricos obsesionados coa integración ou relación entre cultura - rede, dende fai xa demasiado tempo. Artur atopou dende sempre ao audiovisual como o mellor xeito de volcar a cultura na rede e, en parte, ese é o traballo que levan dende I2Cat, co concepto dunha Internet2 (moi anterior ao Web2.0): unha rede da cultura, do povo, da xente, da sociedade.

Os datos comezan a respaldar estas intuicións. O PEW Internet ven de publicar un estudio completiño sobre o Vídeo Online. Unha referencia sobre o contexto dos EEUU, que como sabedes é ben particular, con unha penetración do Cabo que non é comparábel en ningún caso aos demáis paises occidentais e cun puritanismo un tanto peculiar, cuestións estas que debemos ter en conta ao considerar que dos entrevistados:

* 37% Miran novas
* 31% Videos de humor ou coñas
* 22% Musica
* 22% Contidos vencellados coa educación
* 19% Debuxos
* 16%Contidos de tele (peliculas, por exemplo)
* 15% Contidos vencellados coa política
* 14% Deporte
* 13% Anuncios

* 6% contidos para adultos

Non me creo esta última porcentaxe, nin eu nin ninguén, pero coido que máis aló do tipo de contidos consumidos, parte da gracia do estudo está en lexitimar o relativo escepticismo sobre os UGC. Tan só un 8% dos usuarios de internet adultos subiron vídeos á rede (un 15% se nos fixamos só nos máis novos), amosando un 19% dos enquisados unha preferencia polos UGC.

Cultura+Video+Rede = ?